LET OP: PROGRAMMAWIJZIGING!!!
De literaire avond met Adriaan van Dis, origineel gepland op vrijdag 2 maart 2012, is door omstandigheden verplaatst naar vrijdag 30 maart 2012.
LITERAIR
vrijdag 20 januari 2012, 20.15 uur - Jan Brokken: Baltische zielen
Concertlezing met schrijver Jan Brokken, pianist Marcel Worms en violiste Ursula Schoch
In zijn omvangrijke non-fictieboek Baltische zielen beschrijft Jan Brokken de geschiedenis van Estland, Letland en Litouwen aan de hand van vijftien families. Families die beroemdheden voortbrachten, of gewone stervelingen die meegesleurd werden door de maalstroom van opstanden, revoluties, oorlogen. Velen moesten vluchten, anderen eindigden hun leven in een Siberisch strafkamp, een Duits concentratiekamp, het slagveld of onder een Russische tank. De Baltische landen werden heen en weer geslingerd tussen de ideologieën van de 20e eeuw, tussen tsarisme en onafhankelijkheid, nazisme en communisme, reactionair en democratisch nationalisme. De lange strijd van de Balten mondde uit in de Zingende Revolutie van 1989-1991.
Bloedstollende verhalen over mensen die op de verkeerde plek woonden in een verkeerde tijd. ‘Ik kreeg er kippenvel van. Zó indrukwekkend,’ oordeelde Annejet van der Zijl, na lezing van Baltische zielen.
Estland, Letland en Litouwen zijn echte muzieklanden. ‘Zonder hun muziek,’ schrijft Jan Brokken, ‘zouden ze ten onder zijn gegaan.’ Rond zijn boek Baltische zielen stelde Jan Brokken een tekst- en muziekprogramma samen, met medewerking van pianist Marcel Worms en violiste Ursula Schoch. Zij voeren werken uit van de Estse componist Arvo Pärt, van diens leermeester Heino Eller, van Ester Mägi, een voorloper van Pärt, van de Letse componist Peteris Vasks en de Litouwer Jurgis Gaižauskas. Door de teksten die Jan Brokken voorleest, wordt duidelijk in welke politieke en maatschappelijke context hun muziek ontstond.
Marcel Worms studeerde piano aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam. Hij trad in meer dan honderd landen op en maakte vijftien cd’s. Met Jan Brokken bracht hij het tekst- en muziekprogramma Een hommage aan Youri Egorov. Over zijn vriendschap met legendarische pianist Youri Egorov schreef Jan Brokken In het huis van de dichter. Marcel Worms kreeg les van Youri Egorov.
Ursula Schoch studeerde aan de muziekhogeschool van Keulen. Zij begon haar loopbaan als tweede violiste bij de Berliner Philharmoniker. In 2002 werd zij benoemd tot eerste violiste en tweede concertmeester van het Koninklijk Concertgebouworkest in Amsterdam.
Voorverkoop: 12,50 Euro, Zaalverkoop: 15,- Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
FILM
vrijdag 10 februari 2012, 19.30 uur - Bukowski en de film
Een avond over en in zekere zin met de Amerikaanse schrijver/ dichter Henry Charles Bukowski (Andernach, 16 augustus 1920 - San Pedro, 9 maart 1994). Met inleiding
Verenigde Staten, Documentaire, 130 minuten, geregisseerd door John Dullaghan, met Charles Bukowski, Sean Penn en Tom Waits
Documentaire over schrijver Charles Bukowski, schrijver van onder andere ‘Notes of a Dirty Old Man’ en de autobiografische novelle ‘Post Office’
Verenigde Staten, Komedie / Romantiek, 100 minuten, geregisseerd door Barbet Schroeder
Met Mickey Rourke, Faye Dunaway en Alice Krige-Henry
Chinaski is dichter en alcoholist, en spendeert zijn dagen in de kroeg. Op een dag ontmoet hij Wanda. Zij is ook alcoholist, en Henry wordt verliefd op haar. Even lijkt het erop dat Henry's gedichten succesvol worden, maar zijn beroemdheid is van korte duur. Het wordt de twee duidelijk dat ze eigenlijk maar één doel in hun leven hebben, en dat is drinken en de buitenwereld laten voor wat die is.
Voorverkoop: 5,- Euro, Zaalverkoop: 7,50 Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
OUDE MUZIEK
vrijdag 16 maart, 20.15 uur - Van Byrd tot Vincent, 150 jaar Engelse muziek
Noriko Amano, orgel en klavecimbel & Vivian Berg, (barok)-hobo
Het heeft er de schijn van dat Engeland nooit voluit heeft mee kunnen gaan in de eredivisie van de klassieke muziek. De grote naam van de Engelse barok was Purcell, en daarna gaapt er een denkbeeldig gat. Natuurlijk claimen de Engelsen graag Handel (zonder umlaut!) als Brits componist, maar zo geredeneerd is Van Gogh een Franse schilder. Noriko Amano en Vivian Berg zijn op onderzoek gegaan naar wat de Engelse muziek van de late renaissance tot de late barok nog meer te bieden heeft en komen met een verrassend programma waarin diverse componisten aan bod komen: van de relatief bekende William Byrd (1583-1623) tot de onbekende hoboïst Thomas Vincent (1720-1783). Een periode van ongeveer anderhalve eeuw waarin de muziek een stormachtige ontwikkeling doormaakte.
De Noorse hoboïste Vivian Berg en Japanse klaveciniste Noriko Amano waren al twee keer eerder in ’t Huis te Poort te horen met programma’s waarin diverse aspecten van de Europese barok aan de orde kwamen. Ditmaal nemen zij het wat ruimer, en het is zelfs niet uitgesloten dat Noriko Amano ook het 19e-eeuwse Witte-Bätz-kerkorgel zal bespelen.
Noriko Amano werd geboren in Tokyo, Japan. Ze studeerde piano aan het Toho Musical College. Na haar afstuderen stapte ze over naar universiteit van Keio om daar muziekgeschiedenis en muzikale esthetiek te studeren. Haar graad behaalde ze in 1988. In 1990 verhuisde Amano naar Nederland om aan het Haagse Koninklijk Conservatorium en het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam klavecimbel te studeren. Haar diploma Uitvoerend Musicus behaalde zij in 1996. Zowel in Europa als Japan speelde ze solo en in verschillende ensembles. Ze was betrokken bij verscheidene cd-opnames.
Ze ontving diverse buitengewoon lovende kritieken in diverse internationale media. Hoewel Amano vanavond Engelse muziek speelt, is zij gespecialiseerd in Franse muziek uit de 17e en 18e eeuw. Een bijzonder voorbeeld was een programma met La Compagnie Baroque, gewijd aan Elisabeth Jacquet de la Guerre, een vrouwelijke (!) componiste aan het hof van Lodewijk XIV.
Vivian Laurence Berg startte haar muzikale studie in haar geboortestad Trondheim (Noorwegen), met de blokfluit als belangrijkste instrument. Ze zette haar studie voort in Utrecht bij Reine-Marie Verhagen en op het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Marion Verbruggen en Sebastien Marq. In 1998 haalde ze daar haar masters-degree. Tijdens haar studie raakte ze ook geïnteresseerd in de barokhobo. Op dit instrument bekwaamde zij zich onder leiding van Ku Ebbinge, bij wie ze in 2002 afstudeerde.
Berg speelt zowel blokfluit als hobo bij o.a. het Norwegian Baroque Orchestra, het Ensemble Baroque de Léman, Capriccio Basel en de Swiss Baroque Soloists.
Vivian Berg woont en werkt in Zwitserland. Ze geeft les aan het concervatorium van Vevey-Montreux en is betrokken bij diverse summercourses. Ze is te horen op verscheidene cd-opnamen. Enige tijd geleden verscheen de cd Les Contrepoints Revisités, waarop zij met het Ensemble Baroque Eliseo muziek vertolkt van Johann Sebastian Bach.
Voorverkoop: 12,50 Euro, Zaalverkoop: 15,- Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
LITERAIR
vrijdag 30 maart 2012, 20.15 uur - Adriaan van Dis (let op! Verplaatst van 2 maart 2012)
'Een blanke koopt een paar schoenen'
Adriaan van Dis (1946) is schrijver van een groot oeuvre van Indische romans (zoals Nathan Sid, Indische duinen en Familieziek), karakterromans (o.a. Zilver en Dubbelliefde) en reisromans en -verhalen (o.a. Barbaar in China, Het beloofde land, Leeftocht). Van Dis groeide op in een familie met een Indische geschiedenis. Hij studeerde Nederlands en Zuid-Afrikaans, werkte bij NRC-Handelsblad en presenteerde televisieprogramma’s. Als schrijver debuteerde hij in 1983. Sinds 1992 wijdt hij zich vooral aan de literatuur. Hij schreef het Boekenweekgeschenk 1996, Palmwijn. Van Dis toont zich in al zijn boeken een scherpe observator en een betrokken buitenstaander.
Hij woont sinds 2003 in Parijs. De stad inspireerde hem tot het schrijven van de gids Onder het zink, een verslag van een inburgeringsproces van een Nederlander in Parijs. In de roman De wandelaar uit 2007 die zich afspeelt in Parijs, verbindt Van Dis de eeuwige thema’s van goed en kwaad met de belangrijke sociale thema’s van deze tijd: migratie, noord-zuidverhoudingen en mondialisering. en die ook in de bundel Leeftocht (2007) en de roman Tikkop (2010) aan de orde komen. Tikkop speelt zich af in een vissersdorp in Zuid-Afrika en gaat over verraad: van leiders, vriendschappen en jezelf.
Van Dis werd voor zijn boeken onderscheiden met diverse prijzen, waaronder het Gouden Ezelsoor 1984, de Trouw-Publieksprijs 1995, de E. du Perronprijs 2009 en de Gouden Ganzenveer 2009. Het werk van Van Dis werd in vele talen vertaald, o.a. Engels, Frans, Duits, Spaans, Portugees, Italiaans, Roemeens, Zweeds Noors, Deens, Servokroatisch, Sloveens en Zuid-Afrikaans. Hij won twee keer de Nipkowschijf voor het beste televisieprogramma, in 1986 voor Hier is…Adriaan van Dis en in 2008 voor de zevendelige reeks documentaires over reizen en ontmoetingen in Afrika Van Dis in Afrika.
Half november 2011 verschijnt de bundel Een blanke koopt een paar schoenen. Leven in Parijs, met artikelen en beschouwingen over Van Dis’ Parijse ervaringen. Voor hem is Parijs een altijd veranderende stad: gekleurd, verscheurd en vol verborgen geschiedenissen. Van Dis verkent ook de schaduwkanten, zoals de ellende in de buitenwijken en het Parijs van de illegalen en de arme immigranten. Het nieuwe Europa voltrekt zich voor zijn ogen. Dit boek zal deze avond centraal staan en natuurlijk zal aan deze avond nog een extra ‘Frans’ tintje meegegeven worden.
Voorverkoop: 12,50 Euro, Zaalverkoop: 15,- Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
OUDE MUZIEK
vrijdag 13 april 2012, 20.15 uur - Bachprogramma
François Fernandez (viool en viola da spalla), Benjamin Alard (klavecimbel)
Deze avond brengen Fernandez en Alard een aantal van deze sonates ten gehore, maar daarnaast andere Bachmuziek, waarbij naast de vertrouwde barokviool ook de viola da spalla ter hand zal worden genomen, een soort kleine cello die vanaf de schouder bespeeld wordt.
François Fernandez is geboren in Rouen (Frankrijk) in 1960, en komt uit een muzikaal gezin. Hoewel hij een moderne muziekopleiding genoot, koos hij op 12-jarige leeftijd voor de barokviool. Enkele jaren vervolmaakte hij zijn opleiding bij Sigiswald Kuijken aan het Haagse Koninklijk Conservatorium waar hij in 1980 zijn solistendiploma behaalde. Op 17-jarige leeftijd trad hij toe bij La Petite Bande, waar hij in 1986 eerste violist werd. In deze periode werkte hij bij de beste barokorkesten zoals Het Orkest van de 18e Eeuw (Frans Brüggen), La Chapelle Royale (Philippe Herreweghe), Melante 81 (Bob van Asperen), meestal als concertmeester of als solist.
Sinds twintig jaar legt François Fernandez zich toe op kamermuziek. Hij was aanwezig op belangrijke festivals over de hele wereld met Philippe Pierlot, Carlos Mena, Rainer Zipperling en Bernard Foccroulle in het gezelschap van het Ricercar Consort, de drie gebroeders Kuijken, de drie gebroeders Hantaï, Glen Wilson, Boyan Vodénitcharov, Ryo Terakado, Yves Rechteiner, Marcel Ponseele, Enrico Gatti... Maar net zo graag treedt hij alleen op met de bijvoorbeeld de Sonatas en Partitas van J.S. Bach. François Fernandez bespeelt met evenveel genoegen altviool, violino piccolo, viola d'amore, viola da gamba en viola da spalla.
Met Philippe Pierlot en Rainer Zipperling, heeft hij het cd-label ‘Flora’ opgericht Hij doceert in Toulouse, Luik, Brussel en Trossingen (D). Sinds tien jaar is hij docent aan het Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris. Inmiddels heeft hij Sigiswald Kuijken opgevolgd aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. ’s Zomers geeft hij masterclasses in Daroca (Spanje).
Van zijn talrijke kamermuziekopnamen moeten zeker de Sonates van J.M. Leclair genoemd worden bij Astrée-Auvidis-Naïve. Deze opname was ‘Editor’s choice’ van het toonaangevende tijdschrift Gramophone, en kreeg de hoge score FFFF bij Télérama. In Nederland ontving zijn opname van de Sonatas en Partitas van J.S. Bach (Flora) het predikaat ‘Beste Klassieke CD van 2003’ van Prelude Klassieke Muziek.
De Franse klavecinist en organist Benjamin Alard (1985) begon op zijn zevende jaar op de piano. Later stapte hij over op de studie van het orgel- en klavecimbelspel, respectievelijk bij Louis Thiry, François Ménissier en Elisabeth Joyé, wat zijn interesse voor de oude muziek opwekte. Uiteindelijk bracht hem dit hem bij de vermaarde Schola Cantorum Basiliensis waar hij zich verder bekwaamde onder begeleiding van Jean-Claude Zehnder (orgel) en Andrea Marcon (klavecimbel). In 2004 won hij de International Harpsichord Competition, waar hij zowel de eerste prijs als de publieksprijs in de wacht sleepte. Ook was hij een laureaat bij ‘Déclic 2005/2006’, een samenwerkingsverband van Radio-France, AFAA en Société Générale, een ondersteunings- en sponsoringprogramma voor jonge artiesten. Zowel op orgel als op klavecimbel was Benjamin Alard present op toonaangevende oude-muziekfestivals en evenementen in Nantes, Saintes en Brussel. Alard werkt regelmatig samen met toonaangevende ensembles als La Petite Bande (Sigiswald Kuijken), Capriccio Stravagante (Skip Sempé) en het Venice Baroque Orchestra (Andrea Marcon).
In 2005 werd Benjamin Alard benoemd tot vaste organist in de kerk van St-Louis-en-l’Île in Parijs, waar hij het nieuwe Aubertin-orgel bespeelt.
Voorverkoop: 15,- Euro, Zaalverkoop: 17,50 Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
OUDE MUZIEK
vrijdag 27 april, 20.15 uur - Goldbergvariaties J.S. Bach (1685-1750)
Frédérick Haas, klavecimbel
Of het verhaal klopt is niet bekend, maar feit is dat Von Keyserlingk buitengewoon tevreden was over het resultaat en er goed voor betaalde: een gouden beker met honderd Louis d’Or.
En nog steeds is het de moeite waard om er wakker voor te blijven; van de Aria waarmee de variaties beginnen, tot aan het geestige Quodlibet, waarna met herhalen van de Aria de cirkel rond is. Al heel lang gelden de Goldbergvariaties als een hoogtepunt in de klaviermuziek: in eerste instantie op het klavecimbel, waarvoor ze geschreven zijn, zoals het titelblad vermeldt, en later op de piano.
Uiteraard kiest de fameuze Franse klavecinist Frédérick Haas – al jarenlang een vaste gast in ’t Huis te Poort – voor een authentieke benadering, en dus voor het klavecimbel. Van zijn interpretatie van Bachs Goldbergvariaties zal binnenkort een cd-opname verschijnen. Gezien zijn eerdere excellente Bachvertolkingen, maar zeker ook zijn recente opnamen van het complete klavecimbelwerk van Bachs tijdgenoot Couperin is dat een gebeurtenis om naar uit te zien. Frédérick Haas (Frankrijk, 1969) was vanaf zijn kindertijd gefascineerd door het klavecimbel. Na eerst onderricht te hebben genoten op de piano kon hij op 12-jarige leeftijd op zijn favoriete instrument overstappen. Hij nam les bij verscheidene docenten, en ontving solistendiploma’s op zowel het Conservatorium van Amsterdam als het Koninklijk Conservatorium in Brussel. Aan de Sorbonne in Parijs behaalde hij een graad in de musicologie. Hij nam deel aan een groot aantal masterclasses, maar in het bijzonder die van Scott Ross, Jos van Immerseel, Andre Isoir en Jordi Savall bleven een bron van inspiratie. Door regelmatig de werkplaatsen van instrumentbouwers te bezoeken heeft hij geleerd hoe hij door zorgvuldig afstellen en stemmen de mogelijkheden van zijn instrumenten optimaal uit te buiten. Haas is vertrouwd met een groot aantal van de nog in gebruik zijnde bijzondere klavecimbels en is regelmatig te gast bij belangrijke verzamelaars. Ook deze kennis is van nut om een optimale klank te bereiken en te ontdekken wat de expressieve mogelijkheden van het instrument zijn.
Frédérick Haas heeft meegewerkt aan concerten en opnamen met talloze oude-muziekensembles, waaronder de memorabele Bachcantates met Andreas Scholl en Philippe Herreweghe. Hij treedt op door heel Europa, als solist of als muzikaal leider van het ensemble Ausonia (Festival van Ambronay, Festival Baroque de Pontoise, Philharmonic Society of Brussels, Concertgebouw Amsterdam, Academies Musicales de Saintes, het festival van Cordes, Castello Sforzesco in Milaan, Chateau d’Assas, Boekarest Bach Festival, Concerts Parisiens, Printemps des Arts de Nantes, het festival van Brezice (Ljubljana), St. Petersburg International Early Music Festival...). Voor het label Calliope nam hij een cd op met de Suites van J.H. d’Anglebert: ‘Can one imagine a more vibrant harmony between the work and its interpretation? Not a moment of tedium or monotony on listening to this disc. An undeniable success.’ (Diapason); de complete klavecimbelwerken van J. Ph. Rameau: ‘Haas, whose complete Rameau is a spectacular achievement.’ (Gramophone); de Engelse Suites van J.S.Bach: Bach appears to us transparent, effortless, without restraint, ... quite simply reinvented!’ (Classica), en een opname met 21 sonates van D.Scarlatti: ‘Once again Frédérick Haas lends an essential clarity to the repertoire he touches, and offers us a fascinating disc, as maturely conceived as it is imaginative.’ (Piano Magazine), ‘This is a stunning recording.’ (Gramophone), ‘Searing, supple, sublime, these are the three words which characterise this interpretation of the highest calibre.’ (Repertoire). Frédérick Haas is docent klavecimbel aan het Koninklijk Conservatorium van Brussel. Hij geeft regelmatig masterclasses in Duitsland, Italië, Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, België en Roemenië
Voorverkoop: 10,- Euro, Zaalverkoop: 12,50 Euro, Op vertoon van OntdekSchiedam.nu pas of CJP 2,50 Euro korting
OUDE MUZIEK
vrijdag 25 mei 2012, 20.15 uur - Franse barokcantates
La Chambre du Roi
Sinds de start is de groep gecoacht door Sigiswald Kuijken, en vrijwel gelijk na de oprichting werd het gezelschap aangewezen als ‘Veelbelovend Ensemble 2011’ bij de International Young Artist’s Presentation in Antwerpen.
Met de ambitie om onbekende en weinig gespeelde muziek te ontdekken, voegden de leden hun talenten samen tot een hechte groep die zich focust op Franse muziek uit de vroege 18e eeuw, en dan vooral op het rijke repertoire van de wereldlijke cantates. De samenstelling van de groep – sopraan, barokviool, traverso, viola da gamba en klavecimbel – is ideaal voor het genre, en geeft waarschijnlijk een betrouwbaar beeld van hoe deze muziek ooit geklonken moet hebben.
Voor het publiek is het een mooie gelegenheid om kennis te maken met het werk van weinig gehoorde componisten als Louis-Nicolas Clerembault (1676-1749) en Michel Pignolet de Montéclair (1667-1749). Deze componisten creëerden met hun cantates een soort mini-operaatjes voor de chique elite. Deze cantates waren bijzonder populair bij de Franse aristocratie. Zoals de hedendaagse cinema vertellen ze de verhalen van mythologische helden en beschrijven zij de zon- en vooral de schaduwzijden van de liefde. De zanger(es) is de verhalenverteller en ieder instrument vertegenwoordigt een bepaald karakter. Dat kunnen vogels of andere dieren zijn, maar ook de wind of de zee.
La Chambre du Roi geeft meer dan alleen een concert. De luisteraar wordt uitgenodigd deel te nemen aan een denkbeeldig uitstapje naar de salons van de Parijse jet-set van de 18e eeuw. De leden van het gezelschap geven graag uitleg bij de achtergronden van de muziek. Door deze in een passende context te plaatsen kan er nóg meer van worden genoten.